ADHD in de klas, een juf aan het woord

Niet goed opletten, impulsief, bewegelijk, hyperactief, vergeetachtig, chaotisch, altijd te laat of rusteloos. Zo maar een greep uit symptomen die kunnen wijzen op ADHD. Vaak komt ADHD pas aan het licht als kinderen naar school gaan en valt het in de schoolbanken op dat ze niet lang stil kunnen zitten of niet lang geconcentreerd met een taak bezig kunnen zijn. Maar hoe ga je om met kinderen met ADHD in de klas?

“ADHD omvat verschillende aspecten die je als leerkracht kunnen opvallen in de klas: dat kan een aandachtsstoornis, hyperactiviteit of een gecombineerd beeld zijn. Een gecombineerd beeld kan betekenen dat het kind bijvoorbeeld hyperactief en impulsief is. Je moet als leerkracht goed opletten welke symptomen eruit springen. Daarnaast is het van groot belang om deze kenmerken vroegtijdig te ontdekken. Op deze manier kun je als leerkracht je didactiek en je organisatie in de klas goed inregelen om zo een fijne plek te creëren voor iedereen.”

Kwaliteiten benadrukken

“Wanneer ik kinderen in de klas krijg met ADHD vind ik het altijd heel waardevol om op zoek te gaan naar de sterke kanten van het kind. Kinderen met ADHD zijn vaak gevoelig, creatief, vindingrijk, nieuwsgierig, hebben veel humor en zijn zorgzaam en spontaan. Omdat ze zo gevoelig zijn besteed ik (extra) aandacht aan de band met deze kinderen. Een positieve benadering is essentieel. Als leerkracht kun je echt het verschil maken, puur gebaseerd op de toon die je zet. ADHD hoeft geen probleem te zijn in de klas, maar het wordt pas een probleem als het voor onrust zorgt bij het kind en de rest van de klas. En mijn taak als leerkracht is om deze belemmeringen zoveel mogelijk te voorkomen en ze te helpen bij de uitdagingen waar ze tegenaan lopen.

Soms missen kinderen met ADHD een beetje zelfvertrouwen omdat ze vaak horen dat ze het anders moeten doen; stil zitten, opletten, doorwerken etc. Het is namelijk niet zo dat ze het niet willen, maar ze krijgen het vaak moeilijker geregeld in hun hoofd. Je kunt zeggen ‘jeetje wat ben jij druk’, of je zegt ‘jij bent energiek’. Dit is een wezenlijk verschil in benadering. Wanneer bewegelijkheid/hyperactiviteit naar voren springt bij het kind, zorg ik altijd dat hij of zij meerdere keren op een dag een loopje heeft. Bijvoorbeeld even een brief afgeven bij de conciërge of wat ophalen in een andere klas. Is het kind juist snel afgeleid? Dan zorg ik dat opdrachten korter zijn, zodat ze zich minder lang hoeven te concentreren. Is een kind heel behulpzaam? Dan vraag ik hem of haar om mij even te helpen, of om iets uit te leggen aan een klasgenoot. Dat vinden ze vaak nog leuk ook. Op deze manieren probeer ik de sterke kenmerken kracht bij te zetten.”

Interessegebied

“Wat ik ook graag onderzoek bij kinderen met ADHD in mijn klas, is hun interessegebied. Een duidelijk interessegebied kan namelijk ook voor een positieve werking zorgen in de klas. Als een kind van voetbal houdt richt ik de les zo in dat ze bijvoorbeeld de spellingsregels kunnen leren met behulp van voetbalwoorden. Omdat dit onderwerp hun goed ligt, voeren ze de opdrachten vaak ook beter uit en groeit het zelfvertrouwen.

Als kinderen met ADHD iets heel leuk vinden, kan er zelfs een hyperfocus ontstaan en kunnen ze bijna niet stoppen. Dat moet je vervolgens ook goed in de gaten houden natuurlijk. Je moet ze niet overvragen en te allen tijde goed afstemmen wat ze nodig hebben.”

Structuur in de klas

“Structuur is een sleutelwoord voor alle kinderen in de klas, maar dit is zeker zo voor kinderen met ADHD. Wij werken in de klas met een stappenplan en leren de kinderen middels dit stappenplan hoe ze het beste een opdracht en probleem kunnen benaderen. We leren ze hoe ze de stappenplannen en bepaalde patronen eigen kunnen maken. Wij hebben een vaste dagplanning en spullen liggen op dezelfde plek. We maken voor sommige kinderen bijvoorbeeld een vaste plek op hun eigen tafel voor het etui, zodat zelfs hier structuur wordt gecreëerd. Dit draagt uiteindelijk bij aan rust in het hoofd. 

Als je zorgt dat de randvoorwaarden goed zijn, kan een kind met ADHD met behulp van aangepaste didactiek, veel aandacht en rust in de klas, duidelijke opdrachten en verwachtingen, zich optimaal ontwikkelen.”